Орталық Азияда биыл суармалы су қорының тапшылығы болуы мүмкін
2025–2026 жылдардағы вегетацияаралық кезеңнің ресми қорытындылары Мемлекетаралық үйлестіру су шаруашылығы комиссиясының 92-отырысынан кейін жарияланды. Комиссия құрамына Өзбекстан, Қазақстан, Қырғызстан, Түрікменстан және Тәжікстан кіреді. Мәліметтерде өңір елдерінің су пайдалану көлемі, Амудария мен Сырдария өзендерінің су мөлшері, сондай-ақ су қоймаларының қазіргі жағдайы көрсетілген. Бұл туралы kun.uz сайты мәлімдеді,— деп хабарлайды saraptime.kz
Әмудария: су көлемі нормадан едәуір төмен
Амудария алабында маусымаралық кезең су аз болған жағдайда өтті. 11 ақпандағы жағдай бойынша өзеннің суы норманың 66,8 пайызын ғана құрады. Өткен жылы бұл көрсеткіш 101,8 пайыз болған, яғни өзен суға толы еді.
Ағынның азаюы Туямуюн су қоймасындағы су жиналуына әсер етті. 2026 жылғы 10 ақпанда оның көлемі 4 349 млн текше метр болды. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 4 959 млн текше метр еді.
Күрделі жағдайға байланысты өзеннің төменгі ағысындағы шаю мақсатындағы суару жұмыстары тек 10 ақпанда басталды. Өткен маусымда олар 15 желтоқсанда басталған болатын.
Тәжікстан өзіне белгіленген 2 073,4 млн текше метр лимитті толық, яғни 100 пайыз игерді.
Түрікменстан 3 439,5 млн текше метр немесе лимиттің 96 пайызын пайдаланды.
Өзбекстан 2 600,4 млн текше метр су алды, бұл бөлінген көлемнің 75,3 пайызына тең.
Соңғы төрт айда Амудария сағасы мен Арал теңізіне 935 млн текше метр су жіберілді. Жоспарланған көлем 1 400 млн текше метр болған, яғни жоспардың шамамен үштен екісі ғана орындалды.
Нұрек су қоймасы бекітілген режимге сәйкес жұмыс істеді. Су келуі 2 854,6 млн текше метр, ал су жіберу көлемі 5 084,3 млн текше метр болды. Есепті кезең соңында су қоры 7 910 млн текше метрге жетіп, болжамды деңгейден сәл жоғары болды.
Сырдария: болжамнан жоғары, бірақ нормадан төмен
Сырдария алабында жағдай біршама тұрақты. Болжам 9 170 млн текше метр болса, жалпы ағын нормасы 11 782 млн текше метрді құрайды. Нақты түскен су көлемі 10 255 млн текше метр болды. Бұл болжамнан 1 085 млн текше метрге артық, бірақ норманың 87 пайызы ғана.
Жалпы алғанда, жоғарғы су қоймаларына келіп түскен су көлемі болжамға сәйкес келіп, 3 591 млн текше метрді құрады. Бүйірлік ағын күтілгеннен жоғары болып, су тапшылығын ішінара өтеді.
Маусымаралық кезеңде су қоймаларынан 15 536 млн текше метр су жіберілді. Бұл келісілген кестенің 99 пайызына сәйкес келеді.
Мемлекеттерге су беру белгіленген лимиттер аясында жүзеге асырылды. Жалпы лимит 2 633 млн текше метр болса, нақты пайдаланылғаны 2 155 млн текше метр немесе 82 пайыз.
